سرعت در خواندن خط فارسی یا لاتین؟

من خواندن کتاب به فارسی را به خواندن آن به آلمانی یا انگلیسی ترجیح می دهم. دلیل این کار این نیست که فارسی زبان مادری من است که البته آن دو و به ویژه آلمانی، برای من فاصله چندانی از فارسی ندارند. دلیلش این است که خواندن خط فارسی (عربی) راحت تر و سریع تر است. چون از دید من روش تصویر وار و از سوی دیگر (در تکامل آن) قدرت تخمین مغز انسان در تشخیص آن واژه است که سرعت خواندن نوشته فارسی را بالا می برد. چشم انسان در خواندن یک نوشته هیچ گاه به تمام حروف یک واژه نگاه مستقیم ندارد، بلکه به گوشه ای از آن می نگرد و با در نظرگیری عکسی که از تمام آن واژه برای خود می سازد، تلاش می کند آن واژه را تخمین بزند که این واژه چه می تواند باشد. از این روست که هر چه انسان تمرین بیشتری در خواندن داشته باشد و هر چه دانش گسترده تری از واژه ها و زمینه مورد مطالعه داشته باشد، با سرعت بیشتر و خطای کمتری می تواند آن نوشته را بخواند.

روش هایی که برای تندخوانی وجود دارند، همه تلاش دارند تا این قابلیت مغز را افزایش دهند. از جمله توصیه می کنند که یک خط نوشته را با مثلا دو توقف چشم در خط و بدون خطا بخوانید.

دیده اید که کودکان بسیار آهسته می خوانند؟ دلیل این کار این است که مغز آنها هنوز تمرین کافی برای تخمین واژگان و تندخوانی را ندارد و از سوی دیگر هنوز به اندازه کافی واژگان را نمی شناسد و آنها را در خود جای نداده است. از این روست که کودک ناچار است به تمام حروف آن واژه مستقیم بنگرد و تک تک آنها را شناسایی کند و این سرعت خواندن را پایین می آورد. از سوی دیگر خطای تخمین بزرگ سالان در تشخیص نادرست دو واژه که شبیه هم باشند را کودک نمی کند، چون به تمام حروف نگریسته است و چیزی را تخمین نزده است.

اگر بپذیریم که این گونه است و مغز قابلیت تصویربرداری دارد، آن گاه الفبای فارسی-عربی توان خود را نشان می دهد. در این خط ارتفاع حرف ها مرتب در حال تغییر است. این تفاوت ارتفاع میان حرف ها و تفاوت میان شکل خود این حروف با یکدیگر که بیشتر از تفاوت میان حرف های خط لاتین و یا خط سیریلیک است، تخمین سریع تر آن واژه را از سوی مغز با نگاهی سطحی به آن بیشتر امکان پذیر می سازد. از این روست که نوشته فارسی را سریع تر از نوشته لاتین می توان خواند.

یک دلیل دیگر ننوشتن بیشتر آواها در فارسی و عربی است که در کل، نوشته را کوتاه تر می سازد. بر اهل زبان شناسی است که در این مورد دیدگاه های خود را بیاورند.

البته امیدوارم وارد بحث طولانی تغییر خط فارسی به لاتین نشویم که من هر چه بیشتر در آن اندیشیده ام، کمتر امکان انتخاب میان این دو یافته ام.

4 پاسخ

  1. این دو تفسیر را در نظر بگیرید:
    ۱)‌ می‌توان از سویی گفت چون تغییر ارتفاع حروف در خط فارسی بیش‌تر نمود دارد، پس الگوها متمایزترند و مغز سریع‌تر می‌تواند آن‌ها را تشخیص دهد.
    ۲) از سوی دیگر هم می‌توان گفت به خاطر پیچیدگی‌ی بیش‌تر، سرعت پردازش مغز کم‌تر می‌شود.

    چه این چه آن، اثبات این گفته‌ی شما نیاز به بررسی‌ی بیش‌تر دارد. در حال حاضر نه مشخص است که واقعا سرعت خواندن در فارسی بیش‌تر است (با یک میزان تجربه در خواندن) و نه مشخص است مغز دقیقا چطوری پردازش می‌کند. فعلا این فرضیه‌ی شما در حد حدس و گمان است. من افراد تندخوان در هر دو زبان دیده‌ام و تاکنون به نظرم نیامده که انگلیسی‌خواندن به طور متوسط کندتر از فارسی‌خواندن است.

  2. خوب بهتر است دوستی پيدا کنيد که زبان مادری اش انگليسی يا آلمانی باشد و همان اندازه که شما به زبان آلمانی تسلط داريد او به زبان فارسی تسلط داشته باشد.

    اگر او هم بتواند نوشته های فارسی را سريعتر از آلمانی بخواند ؛ فرضيه شما پشتوانه بهتری دارد.

  3. […] به دست گرفتم. ترجمه روانی و خیلی خوبی دارد از آرش حجازی. در جای دیگری نوشته بودم که خواندن به فارسی را به خط و زبان دیگر ترجیح […]

  4. zabaan paarsi bae zabaan-negaarae-ye nau nayaaz darad.zabaan negaarae-y tazi bae kas haa-ye kae bae khahand zabaan paarsi bi aamozand basayaar deshwaar ast. haer wajae ra mi tawaan bae chand gonae khaand

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: