برای ویکتور خارا و آن غروب 11 سپتامبر 1973

اگر می دانید برای چه به این صفحه آمده اید، اگر نمی توانید اینجا را ترک کنید و اگر نمی توا نید بمانید، آنگاه است که ویکتور خارا را دوست دارید.

یاریم دهید این صفحه نیمه تمام را کامل تر و بارورتر سازم.

سپتامبر 1973 است. اینجا سانتیاگو دو شیلی است. دسته های نظامیان، چماقداران و مزدوران آمریکایی، پیروزمندانه خیابان ها را اشغال کرده اند. دستگیری ها شروع شده است. 5000 نفر را در استادیوم ورزشیEstado de Chile گردآورده و زندانی کرده اند؛ روشنفکران، دانشجویان، سوسیالیست ها، کمونیست ها و همه طرفداران دولت مردمی سالوادور آلنده و شاعران و هنرمندان. ویکتور خارا نیز در میان آنهاست. روزها با شکنجه می گذرد.

اینجا آمریکای جنوبی است، حیاط خلوت ایالات متحده آمریکا. سازمان جاسوسی سیا، شرکت های بزرگ بین المللی و بانکهای بزرگ از آنطرف دنیا در اینجا دولت مردمی سالوادور آلنده را سرنگون کرده و حکومت فاشیستی ژنرال پینوشه را سرکار آورده اند. اکنون زمان تصفیه حساب است.

روز 15 سپتامبر 1973 است. ویکتور خارا را شکنجه کرده اند و او روی زمین افتاده است. دنده هایش و دستهایش را با تبر شکسته اند. رییس زندان استادیوم سرمست از پیروزی نزد ویکتور خارا می آید. چه اشتباهی! دیکتاتورها همواره احمق هستند: “دوست داری برای دوستانت گیتار بزنی و بخوانی؟” ویکتور جواب مثبت می دهد. رییس زندان دستور می دهد گیتارش را بیاورند. ویکتور خارا با دستهای شکسته و خونین گیتارش را در آغوش می گیرد و سرود اتحاد را می خواند. دوستانش همراهی می کنند:

مردم متحد، هرگز شکست نخواهند خورد مردم متحد، هرگز شکست نخواهند خورد برپا خیز، بخوان که ما پیروز خواهیم شد…

El pueblo unido, jamás será vencido, El pueblo unido jamás será vencido.. De pie, cantar Que vamos a triunfar

… ترانه نیمه تمام ماند و سربازان ویکتور را به رگبار مسلسل بستند. 35 سالش بود.

ترانه اتحاد پس از آن غروب خونین سرود تمام آزادی خواهان جهان شد، پرتغال، یونان، ایران، فیلیپین، نیکاراگوئه …

در روزهای پرآشوب و التهاب 1357، در آن روزهای بیم و امید، در آن روزهایی که هنوز آخوندها نه قدرت داشتند و نه دروغ هایشان را گفته بودند، آزادی خواهان در خیابان های تهران همین ترانه را می خواندند:

برپا خیز، از جاکن، بنای کاخ دشمن…

و این ترانه هنوز تازگی خود را از دست نداده است. دو سال پیش در “انقلاب نارنجی” اوکراین در خیابان های کیف طنین انداخت.

پس از آن جنایت جهان آزادی خواه بر علیه ژنرال آگوستو پینوشه جانی و حامیان بین المللی اش به پاخاست. هرکجا توانستیم راه پیمایی کردیم، امضا گرد آوردیم، بانکهایی چون دویچه بانک و شرکتهایی بزرگ دارویی و غیره را که کودتای شیلی را تامین مالی کرده بودند، رسوا ساختیم و بایکوت کردیم. در سال 1990 شیلی آزاد شد و پینوشه، این انسان نفرت انگیز، تا روز آخر عمر ننگینش هر جای جهان پا گذاشت با نفرت مردم روبرو شد. روز مرگ پینوشه، 10 دسامبر 2006، جشن شادی همه آنهایی بود که ویکتور خارا را دوست داشتند و دارند، سالها با او زیسته اند و امید و رویاهایشان با ترانه های زیبایش کماکان پیوند خورده است.

فوریه سال 1999 است. در بوگوتا، پایتخت کلمبیا در مرکز خرید Centro Andino می چرخم. در یک فروشگاه موسیقی چشمم روی یک سی دی خیره می ماند. عکس کبوتر صلح و ویکتور خارا! آنهایی که آمریکای لاتین را می شناسند خوب می دانند که داشتن این چیزها در آن سالهای سیاه پیش از 90 زندان سنگین به دنبال داشت. هرچند که در سال 1999 تمام کشورهای آمریکای لاتین از شر حکومت های نظامی وابسته به آمریکا آزاد شده بودند، ولی چشم من عادت به دیدن این چیزها در فروشگاه را نداشت. در کنار ویکتور خارا دو سی دی اول شکیرا(Shakira) نیز بود که آن روزها تنها در کلمبیا مشهور بود و هنوز به اسپانیایی می خواند. هر سه سی دی را می خرم و نظم روزهای بعدیم به هم می ریزد.

آن استادیوم لعنتی در سانتیاگو از سال 2003 به نام ویکتور خاراست.

ترانه ها را از اسپانیایی برگردانده ام. بقیه را هم کم کم اینجا می گذارم.

مانیفست Manifesto

برای خواندن نیست که می خوانم و نه برای صدایی خوب، می خوانم چون گیتار پر احساسم قلبی زمینی دارد و بالهایی چون کبوتری کوچک. و چون آب مقدس است، که دردها و شادی ها را تعمید می دهد. ترانه ی من راه خود را یافته است، همان گونه که ویولتّا می گفت، گیتار کارگر با عطر بهار. چون گیتار من از آن ثروتمندان نیست، و به کار آنها نمی آید . ترانه من برای بالا رفتن است و رسیدن به ستارگان. چون این ترانه احساس دارد آنگاه که در رگهای آنهایی می تپد که هنگام مرگ سرود حقیقت را می خوانند. نه نوازشی کوتاه و نه شهرتی بیگانه سرنوشت ترانه ام چکاوکی است تا قلب زمین. آنجا که همه چیز پایان می یابد و آنجا که همه چیز آغاز می یابد ترانه ام شجاعت نشان داده است و همواره ترانه ای تازه خواهد بود و همواره ترانه ای تازه خواهد بود و همواره ترانه ای تازه خواهد بود

Yo no canto por cantar ni por tener buena voz canto porque la guitarra tiene sentido y razón tiene corazón de tierra y alas de palomita es como el agua bendita santiguas glorias y penas aquí se encajó mi canto como dijiera Violeta guitarra trabajadora con olor a primavera Que no es guitarra de ricos ni cosa que se parezca mi canto es de los andamios para alcanzar las estrellas que el canto tiene sentido cuando palpita en las venas del que morirá cantado las verdades verdaderas no las lisonjas fugazes ni las famas extranjeras sino el canto de una lonja hasta el fondo de la tierra Ahí donde llega todo y donde todo comienza canto que ha sido valiente siempre será canción nueva siempre será canción nueva siempre será canción nueva

استادیوم شیلی Estadio de Chile

آنگاه که پس از پیروزی کودتا پنج هزار نفر در “استادیوم شیلی” زندانی بودند، ویکتور خارا این شعر ناتمام را روی تکه کاغذی نوشت. کاغذ را یکی از یارانش در کفش خود مخفی کرده بود.

پنج هزار نفر هستیم در اینجا، در این بخش کوچک شهر پنج هزار نفر هستیم چند نفر هستیم درهمه شهرها و تمام کشور؟ ما ده هزار دست هستیم. که زمین را می کارند و کارخانه ها را میگردانند این همه بشردوستی! این همه گرسنگی، سرما، هراس و درد، فشار سرخوردگی، وحشت زدگی! شش تن از ما به ستارگان پیوستند یکی مرده، یکی کتک خورده فراتر از توان تخیل من که چگونه می شود یک انسان را زد. چهار تن دیگر در تلاش برای رهایی از این همه ترس، یکی در نیستی پریده، دیگری سر به دیوار کوفته، اما همه نگاه خیره مرگ را در چهره دارند. چه وحشتی چهره فاشیسم ایجاد می کند! آنها برنامه خود را با دقت تمام پیش می برند، بدون اعتنا به چیزی. برای آنها خون نشان افتخار است و کشتار نشان قهرمانی خدای من، این است دنیایی که خلق کرده ای؟ این است نتیجه هفت روز کار و معجزه تو؟ در این چهاردیواری هیچ چیز نیست به جز شماره ای که پیش نمی رود تا گام به گام به آرزوی مرگ برسد. اما وجدان من مرا ناگهان بیدار می سازد و من این موج را می بینم بدون تپش و من این تپش ماشین را می بینم و سربازان را، که چهره های مادرانه نشان می دهند، پر از احساس. و مکزیک، کوبا و جهان؟ بگذار بگریند برای این ننگ ما ده هزار دست کمتر هستیم که دیگر تولید نخواهند کرد. چند نفر هستبم در تمام وطنمان؟ خون یار رییس جمهورمان هشیارتر می طپد از هرچه بمب و مسلسل هست. و این گونه مشت ما دوباره خواهد کوبید. ترانه، چه دشوار است خواندن آنگاه که باید برای شما وحشت را بخوانم. وحشتی این گونه که در آن می زیم، با آن خواهم مرد، وحشت که در میان آن خود را می یابم، در این لحظه های بی پایان که در میان آن سکوت و فریاد پایان این ترانه است. آن چه ناکنون هرگز ندیده بودم، آن چه حس کردم و اکنون حس می کنم لحظه رهایی را خواهد آورد …

Somos cinco mil aquí. En esta pequeña parte de la ciudad. Somos cinco mil. ¿Cuántos somos en total en las ciudades y en todo el país? Somos aquí diez mil manos que siembran y hacen andar las fábricas. ¡Cuánta humanidad con hambre, frío, pánico, dolor, presión moral, terror y locura! Seis de los nuestros se perdieron en el espacio de las estrellas. Un muerto, un golpeado como jamás creí se podría golpear a un ser humano. Los otros cuatro quisieron quitarse todos los temores, uno saltando al vacío, otro golpeándose la cabeza contra el muro, pero todos con la mirada fija de la muerte. ¡Qué espanto causa el rostro del fascismo! Llevan a cabo sus planes con precisión artera sin importarles nada. La sangre para ellos son medallas. La matanza es acto de heroísmo. ¿Es éste el mundo que creaste, Dios mío? ¿Para esto tus siete días de asombro y trabajo? En estas cuatro murallas sólo existe un número que no progresa. Que lentamente querrá la muerte. Pero de pronto me golpea la consciencia y veo esta marea sin latido y veo el pulso de las máquinas y los militares mostrando su rostro de matrona lleno de dulzura. ¿Y México, Cuba, y el mundo? ¡Qué griten esta ignominia! Somos diez mil manos que no producen. ¿Cuántos somos en toda la patria? La sangre del Compañero Presidente golpea más fuerte que bombas y metrallas. Así golpeará nuestro puño nuevamente. Canto, que mal me sales cuando tengo que cantar espanto. Espanto como el que vivo, como el que muero, espanto. De verme entre tantos y tantos momentos del infinito en que el silencio y el grito son las metas de este canto. Lo que nunca vi, lo que he sentido y lo que siento hará brotar el momento….

ترا به یاد دارم آماندا Te Recuerdo Amanda

آنگاه که سرکار می روم cuando voy al trabajo

سامبا برای چه Zamba del Che

A Desalambrar

لوچین کوچولو LUCHIN

حق زندگی در صلح El derecho de vivir en paz

Vamos por Ancho Camino

Plegaria a un labrador

ترانه 15 Poema 15

Deja la vida volar

El Aparecid

Preguntas por Puerto Montt